Kerstmis: menswording van Jezus. En van ons?

Toen hij voor de derde keer “vrede op aarde” op zijn kerstkaarten schreef, geloofde hij zichzelf niet meer. Beter: hij twijfelde aan de houdbaarheid van deze kerstwens, toen hij het journaal zag. Hij belde een bevriende pastor, kreeg het antwoordapparaat en sprak in: “Kun jij mij zeggen wat we met kerstmis vieren, maar geen theologisch verhaal?” De volgende morgen kreeg hij een e-mail: “Menswording. Wij vieren dat mensen, herders en koningen, armen en rijken, in de mens Jezus zoveel van God herkend hebben, dat Hij wel de Zoon van God moet zijn. Aan zijn leven kun je aflezen wie God is. Ook zegt het wat Hij met ons bestaan voor heeft, dat wij mens worden in zijn geest.”

Onuitwisbare beelden

Hij las zijn mailtje een paar keer over, maar bleef steeds steken bij dat eerste woord. Mens worden. Mens worden: wat is daarvoor nodig? Wat heb ik er van gemaakt? Ik ben er nog lang niet klaar mee, thuis niet en op mijn werk niet. Mijn starheid, mijn zelfverzekerdheid , mijn heilige overtuiging hebben onmenselijke trekken. Deze onmenselijke trekken zie ik ook terug als ik naar onze wereld kijk. Wat hebben wij er op onze wereld van gemaakt? Aleppo. Een spookstad is het geworden, uitgebrand en verwoest door bommen en granaten. Wat mensen elkaar daar aandoen. Liefde en zorg voor elkaar wordt met grof geweld kapot geschoten. Huilende kinderen, machteloze mannen en vrouwen, angstige ogen: ze krijgen geen tijd om mens te worden, om uit te groeien, gedwongen als ze zijn om te vechten voor hun leven.

“Ook zegt het wat Hij met ons bestaan voor heeft,
                          dat wij mens worden in zijn geest.”

Ver weg

Hij kon even geen kerstkaart meer schrijven. Hij belde een paar verre vrienden en vriendinnen maar op in plaats van een kaart. Hij vroeg hun hoe het leven er bij stond en vertelde hoe hij zichzelf voelde. Dat hij verlangde naar vrede op aarde. Hij durfde het woord vrede niet in de mond te nemen in het telefoontje met één van zijn vriendinnen. Zij vertelde dat een kind van haar zus in Amerika op school was doodgeschoten door een gewapende man. Eén van de twintig. Nu al weer een paar jaar geleden. Maar wat een verdriet, wat een woede over ongecontroleerd wapenbezit. Geweld dat geweld oproept. Kinderen die geen tijd van leven hebben gekregen om uit te groeien, om meer mens te worden. Het bleef lang stil aan de telefoon voordat ze elkaar goede kerstdagen toewensten.

Pijnlijk dichtbij

Kerstmis. Mens worden. Wat heb ik, wat hebben we er van gemaakt? Hij hoorde Geert Wilders weer wat beweren waarbij hem de griezels over de rug liepen. Grenzen dicht voor moslims, voor niet westerse immigranten. Geen vluchtelingen en buitenlanders meer ons land in. De ene halve waarheid naar de andere. Wilde kreten: Nederland voor de Nederlanders. De helft van de Koran verscheuren. Een man uit het christelijke westen roept dat allemaal. Hij zal, zeker als kind, wel eens ergens voor een kerststal gestaan hebben. Die stal is altijd open onderdak. Geen gesloten huis. Vreemdelingen zijn er ontvangen. De enigen volgens het oorspronkelijke verhaal die iets gegeven hebben, geen afdankertjes. Hij wist het uit eigen ervaring: waar angst en wantrouwen wordt gezaaid, groeit geen nieuwe mens die leeft en laat leven.

Terug naar jezelf

Mens worden. Bij jezelf blijven. De onmenselijkheid van de wereld werd bij hem toch overstemd door het verlangen naar vrede. Een stap verder dan dit verlangen naar vrede is een vredelievend mens zijn. De hand uitsteken en de ander met vertrouwen tegemoet treden. Hij herinnert het zich als de dag van gisteren toen hij een keer een stap terugdeed en de ander de ruimte gaf. Het is voor hem alsof hij toen een ander mens is geworden.
Intussen kreeg hij de eerste kerstkaarten van familie en vrienden. Naast de bekende wensen, de moderne en traditionele afbeeldingen, ook één met een persoonlijk woord. Alsof ze wisten wat hem bezig hield: “Een Zalig Kerstfeest, dat jouw verlangen naar vrede een stimulans mag zijn om steeds meer mens te worden in de geest van dat Kind van Bethlehem.”

Met enig optimisme en vertrouwen zag hij uit naar 25 december en het nieuwe jaar.

Gerard Geurts

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *